Terapia zajęciowa osób w spektrum autyzmu – od zrozumienia do praktycznego działania40 punktów edukacyjnych dla terapeutów zajęciowych

• Adresaci: terapeuta zajęciowy, uczniowie

• Czas trwania szkolenia: 1 dzień - 8 godzin zajęć praktycznych.

• 40 punktów edukacyjnych dla terapeuty zajęciowego (na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 kwietnia 2024r. w sprawie ustawicznego rozwoju zawodowego osób wykonujących niektóre zawody medyczne (Dz.U. z 2024r., poz.674)).

• Cele kształcenia: Celem warsztatu jest przygotowanie terapeutów zajęciowych do planowania i prowadzenia zajęć z osobami w spektrum autyzmu w sposób dostosowany do ich potrzeb, możliwości i mocnych stron. Uczestnicy nauczą się rozpoznawać potrzeby sensoryczne i sygnały przeciążenia, budować bezpieczny kontakt, dostosowywać komunikację oraz wspierać samoregulację i samodzielność. W części praktycznej przygotują własny scenariusz zajęć terapeutycznych, uwzględniający cel, dobór aktywności i możliwe modyfikacje.

• Zagadnienia:

MODUŁ 1. Zrozumieć autyzm – zanim zaczniemy terapię
- Autyzm jako odmienny sposób odbierania i interpretowania świata.
- Najważniejsze obszary funkcjonowania osoby w spektrum.
- Dlaczego ta sama sytuacja może być dla jednej osoby neutralna, a dla innej bardzo trudna?
- Autyzm a lęk, napięcie i poczucie bezpieczeństwa.
- Odchodzenie od stereotypów i „naprawiania" osoby – jak patrzeć na realne potrzeby i możliwości uczestnika.

MODUŁ 2. Świat przez zmysły – jak rozpoznawać potrzeby sensoryczne?
- Odmienność sensoryczna i jej wpływ na codzienne funkcjonowanie.
- Nadwrażliwość i podwrażliwość sensoryczna.
- Jak przeciążenie sensoryczne może wpływać na zachowanie, komunikację i uczestnictwo w zajęciach?
- Rozpoznawanie sygnałów przeciążenia.
- Jak dostosować przestrzeń, tempo, bodźce i sposób prowadzenia zajęć?
- Praktyczne przykłady działań terapeutycznych.

MODUŁ 3. Kontakt i poczucie bezpieczeństwa – pierwszy krok w terapii
- Jak nawiązywać kontakt z osobą w spektrum?
- Relacja terapeutyczna bez presji i przymusu.
- Co pomaga budować zaufanie?
- Jak wykorzystywać zainteresowania i mocne strony uczestnika?
- Rola przewidywalności, rutyny i jasnych zasad.
- Ćwiczenia praktyczne z budowania kontaktu.

MODUŁ 4. Uspokojenie zamiast „trudnego zachowania"
- Co może kryć się za zachowaniem, które określamy jako trudne?
- Zachowanie jako forma komunikacji.
- Jak rozpoznawać przyczynę napięcia i przeciążenia?
- Co robić, kiedy uczestnik jest pobudzony, wycofany, odmawia lub reaguje gwałtownie?
- Strategie wspierania samoregulacji.
- Czego unikać w sytuacji przeciążenia?
- Analiza konkretnych przypadków z pracy terapeutycznej.

MODUŁ 5. Komunikacja – trzeci krok: jak naprawdę się porozumieć?
- Komunikacja werbalna i niewerbalna.
- Jak mówić, żeby osoba w spektrum mogła nas zrozumieć?
- Instrukcja krok po kroku – prosty język i komunikaty.
- Wizualizacja, symbole, plany dnia i sekwencje czynności.
- Jak wspierać osobę, która ma trudności z wyrażaniem potrzeb?
- Jak rozwijać komunikację funkcjonalną podczas codziennych zajęć?

MODUŁ 6. Terapia zajęciowa – od potrzeb do konkretnego działania
- Jak przełożyć diagnozę i obserwację na cele terapii zajęciowej?
- Planowanie zajęć zgodnie z możliwościami i potrzebami uczestnika.
- Samodzielność w czynnościach dnia codziennego.
- Trening umiejętności praktycznych.
- Rozwijanie sprawczości i podejmowania decyzji.
- Aktywność zawodowa, role społeczne i przygotowanie do funkcjonowania w środowisku.
- Jak wspierać jakość życia, a nie tylko wykonywanie ćwiczeń?

MODUŁ 7. Jak prowadzić angażujące zajęcia?
- Co naprawdę angażuje osobę w spektrum?
- Wykorzystywanie zainteresowań i mocnych stron.
- Aktywności indywidualne i grupowe.
- Praca przez ruch, muzykę, elementy dramy, doświadczenia sensoryczne i zadania praktyczne.
- Jak modyfikować jedno ćwiczenie dla osób o różnych możliwościach?
- Przykłady gotowych aktywności do wykorzystania podczas terapii.

MODUŁ 8. WARSZTAT: Stwórz własne zajęcia terapeutyczne
- Uczestnicy, wykorzystując poznane metody, przygotują własny mini-scenariusz zajęć:
- określenie potrzeb uczestnika,
- wyznaczenie celu terapeutycznego,
- dobór aktywności,
- przygotowanie pomocy,
- przewidywanie możliwych trudności,
- zaplanowanie sposobu komunikacji,
- modyfikacja zajęcia dla różnych poziomów funkcjonowania.

 

• Szkolenie prowadzi Anna Chechelska

Terapeuta zajęciowy, terapeuta prowadzący, szkoleniowiec i trener umiejętności społecznych (TUS), z ponad 3-letnim doświadczeniem w pracy terapeutycznej z osobami wymagającymi wsparcia.

Doświadczenie zawodowe zdobywała w różnych obszarach wsparcia terapeutycznego – pracując m.in. w Środowiskowym Domu Samopomocy, Warsztatach Terapii Zajęciowej, Centrum Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży.

Obecnie w swojej swojej pracy wspiera dzieci i młodzież w spektrum autyzmu. Pracowała z osobami z niepełnosprawnością intelektualną, osobami dorosłymi oraz seniorami.

Prowadzi zajęcia indywidualne i grupowe, koncentrując się na regulacji emocji, rozwijaniu samodzielności, sprawczości, empatycznej komunikacji oraz umiejętności potrzebnych w codziennym funkcjonowaniu.

Jako terapeuta i szkoleniowiec szczególną uwagę zwraca na praktyczny wymiar terapii – dostosowanie metod do indywidualnych potrzeb uczestnika, budowanie relacji i poczucia bezpieczeństwa, rozpoznawanie potrzeb sensorycznych oraz tworzenie angażujących bo praktycznych zajęć terapeutycznych.

Łączy doświadczenie zawodowe z wiedzą i praktyką w obszarze TUS, terapii zajęciowej i psychologii w pracy z osobami w spektrum autyzmu. Podczas szkoleń dzieli się przede wszystkim rozwiązaniami, które można bezpośrednio wykorzystać w codziennej pracy terapeuty, przekładając wiedzę o autyzmie na konkretne działania, narzędzia, które można wykorzystać od zaraz.