Najczęstsze błędy w opiece okołoporodowej– czego unikać, żeby nie mieć sprawy5 punktów edukacyjnych dla położnych

• Adresaci: położne, pielęgniarki, studenci

• Czas trwania szkolenia: 1 dzień - 5 godzin zajęć teoretycznych.

• Zajęcia odbywają się w formie wykładu ONLINE.

• 5 punktów edukacyjnych dla położnych i pielęgniarek (na podstawie Uchwały Nr. 166/VIII/2025 Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych z dnia 5 grudnia 2025r. w sprawie określenia zasad wykonywania obowiązku dotyczącego aktualizowania wiedzy i umiejętności zawodowych przez pielęgniarki i położne).

• Cele kształcenia: Celem szkolenia jest usystematyzowanie i aktualizacja wiedzy położnych oraz pielęgniarek z zakresu obowiązujących przepisów prawa, standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej oraz zasad odpowiedzialności zawodowej, cywilnej, karnej i pracowniczej w opiece nad kobietą ciężarną, rodzącą, położnicą i noworodkiem. Webinar ma na celu omówienie najczęstszych przyczyn zdarzeń prowadzących do odpowiedzialności prawnej, znaczenia prawidłowej dokumentacji medycznej, poszanowania praw pacjentki oraz dobrych praktyk organizacyjnych i komunikacyjnych, które zwiększają bezpieczeństwo pacjentki i personelu medycznego.

•  Szkolenie prowadzi mgr Ewa Kuś-Wasilewska, sędzia sądu rejonowego orzekająca od 16 lat w sprawach karnych, wykładowca prawa medycznego na Akademii im. Jakuba z Paradyża, wcześniej kurator sądowy. Prawo medyczne pozostaje w kręgu jej zainteresowań od studiów prawniczych, swoją pracę magisterską pisała na temat „ Błędu w sztuce lekarskiej”.

• Zagadnienia:

1. Standard opieki okołoporodowej – fundament bezpieczeństwa
- Zakres opieki: ciąża, poród, połóg, noworodek – co jest obowiązkiem, a co „dobrą praktyką"
- Kluczowe prawa pacjentki: informacja, świadoma zgoda i prawo do odmowy, godność, obecność osoby bliskiej, łagodzenie bólu, kontakt „skóra do skóry", wsparcie laktacyjne
- Rola położnej i pielęgniarki w systemie: samodzielność, współpraca z lekarzem, granice kompetencji
- Jak standard i ustawy (prawa pacjenta, o świadczeniach, o zawodach) przekładają się na ocenę ewentualnego błędu

2. Cztery „szyny" odpowiedzialności: karna, cywilna, zawodowa, pracownicza
- Odpowiedzialność karna: narażenie na niebezpieczeństwo, nieumyślne spowodowanie uszczerbku/śmierci, fałszowanie dokumentacji; przykłady z opieki okołoporodowej
- Odpowiedzialność cywilna: szkoda na osobie, zadośćuczynienie za naruszenie praw pacjenta, odszkodowanie i renta, rola ubezpieczenia OC
- Odpowiedzialność zawodowa: zasady odpowiedzialności w samorządzie pielęgniarek i położnych, typowe przewinienia, katalog kar
- Odpowiedzialność pracownicza: porządkowa i materialna – kiedy odpowiadamy przed pracodawcą i jak to się ma do odpowiedzialności cywilnej i zawodowej

3. Prawa pacjentki w ciąży, porodzie i połogu – jak ich nie naruszyć
- Świadoma zgoda i prawo do odmowy: jak prowadzić rozmowę, żeby zgoda była realna, a nie „pod presją"; jak dokumentować zgodę i odmowę
- Przemoc położnicza: definicje, przykłady zachowań ryzykownych (słownych i fizycznych), możliwe roszczenia za naruszenie godności i integralności pacjentki
- Komunikacja w sytuacji konfliktu: „trudna" pacjentka, roszczeniowa rodzina, nagrywanie personelu, groźby skargi – schemat bezpiecznej reakcji
- Jak łączyć autonomię pacjentki z obowiązkiem zapewnienia bezpieczeństwa medycznego

4. Dokumentacja jako „tarcza" w sporze – jak pisać, żeby sobie pomóc
- Co MUSI być w dokumentacji: zgłaszane objawy, udzielona informacja, decyzje pacjentki, godziny kluczowych zdarzeń, konsultacje, zlecenia, reakcje na „czerwone flagi"
- Najczęstsze błędy: luki, dopisywanie „po fakcie", brak godzin, kopiowanie wklejek, niespójność wpisów między personelem
- Jak opisywać zgodę/odmowę, przeciążenie oddziału, braki sprzętu, polecenia przełożonych – język, który jest jasny dla biegłego i sądu
- Proste, gotowe schematy wpisów (mini‑checklisty dokumentacyjne) do wykorzystania od razu po szkoleniu

5. Case studies z sali porodowej, POZ i wizyt domowych
- Kazus 1 (porodówka): rodząca wielokrotnie zgłasza brak ruchów płodu, oddział jest przeciążony, reakcja jest spóźniona – analiza co należało zrobić, kiedy eskalować, co i jak udokumentować
- Kazus 2 (poród a autonomia): pacjentka odmawia proponowanego zabiegu (np. nacięcia krocza/cięcia cesarskiego) – jak rozmawiać, jak dokumentować odmowę, gdzie kończy się dozwolone „przekonywanie", a zaczyna presja
- Kazus 3 (POZ/środowisko): wizyta patronażowa, noworodek z niepokojącymi objawami, rodzice bagatelizują problem – decyzja „obserwacja vs pilne skierowanie", rola edukacji i precyzyjnego zapisu
- Dyskusja: jakie konkretne zachowania personelu zwiększyły ryzyko odpowiedzialności, a jakie by je zmniejszyły

6. „Tarcza bezpieczeństwa" położnej i pielęgniarki – checklisty na dyżur
- Checklista komunikacji: 5–7 zasad rozmowy z pacjentką (empatia, prosty język, upewnianie się co do zrozumienia, podsumowanie, unikanie bagatelizowania).
- Checklista dokumentacji: minimalny zestaw elementów, które muszą znaleźć się w każdym wpisie przy sytuacji ryzyka (objaw, reakcja, decyzja, godzina, informacja dla pacjentki).
- Checklista eskalacji: lista „czerwonych flag" (u matki i noworodka), przy których obowiązkowo wzywamy lekarza/transport i odnotowujemy to w dokumentacji.
- Zasady samo‑ochrony: jak reagować na polecenia sprzeczne z wiedzą medyczną, jak odnotowywać braki systemowe (sprzęt, obsada), kiedy i jak można odmówić wykonania polecenia.

7. Analiza prawdziwych spraw sądowych – lekcje z orzeczeń
- Omówienie kilku autentycznych spraw:
+ sprawa karna po błędzie okołoporodowym (opóźniona reakcja, brak nadzoru, niewłaściwe monitorowanie),
+ sprawy cywilne dotyczące niedozwolonych manewrów (np. manewr Kristellera), braku ciągłego KTG lub zbyt późnego cięcia cesarskiego,
+ sprawa położnej z umową „ponadstandardową" – odpowiedzialność obok szpitala,
+ sprawa z sądu zawodowego pielęgniarek i położnych (odpowiedzialność dyscyplinarna)
- Jak sądy i biegli „czytają" standard opieki okołoporodowej, dokumentację i zachowanie położnej/pielęgniarki
- Wspólne wypracowanie listy wniosków z orzeczeń: jakie błędy powtarzają się w sprawach, a jakie dobre praktyki niemal zawsze chronią personel